Hızlı okuma egzersizlerinden bir program ile karşınızdayız: Gözün Algılama Hızını Geliştirme alıştırmasıyla gözünüzün algılama hızını fark edecek ve daha hızlı okuma yolunda bir adım daha atmış olacaksınız. Anlayarak Hızlı Okuma Teknikleri kitabının eki olan CD’deki bu alıştırma HEM tarafından hazırlanmış. Size bu kitabı öneririz.
Hızlı okuma egzersizlerinden biri olan hızlıca göz gezdirme ve seçici okuma hızınızı test edebileceğiniz bu alıştırmada, rehberdeki Ahmet ve Ali sözcüklerinin kaç defa tekrarlandığını bulunuz. Alıştırmayı 15 saniye içerisinde tamamlamanız gerekir.
Okuma sırasında mouse ile takip etmeyiniz. Eğer bilgisayar ekranında okumaktan zorlanıyorsanız yukarıdaki egzersiz rehberini yazdırıp, bunu kağıt üzerinden okuyunuz.
Etkili öğrenme yöntemleri arasında yer alan okuma, yeni gör-işit tekniklerine karşın, bilgi edinmede hala en etkin araç olarak kabul edilmektedir. Son on beş yirmi yıldır radyo, pikap, teyp, mikrofilm, Internet, TV vb. araçlar bilgiyi daha kolay ve daha rahat ulaştırabilmektedir. Örneğin günlük bir gazeteyi okumaktansa, radyodan günlük haberleri dinlemek daha kolaydır. Ayrıca televizyondan bir belgesel diziyi izlemek, bu konuda bir kitap okumaktan daha çok ilgimizi çeker. Ancak tüm bunlara karşın, basılı ürünlerin azalmadığı, aksine bütün dünya ülkelerinde kitapların arttığı da bir gerçektir. Çünkü bir konferans, kaset vb. sözlü iletişim ile dinleyiciye saatte ortalama 9.000 sözcük aktarılabilmektedir. Oysa orta düzeyde bir okuyucu, saatte 27.000 sözcük okuyabilir. Bu okuyucu hızlı bir okuma ile bu sayıyı iki katına çıkarabilmektedir. Öte yandan, konuşma yolu ile bilgi aktarımında konuşma hızının kişilere göre değişiklik göstermesi, kavramada güçlüklere yol açabilmektedir. Bu yüzden okuma, bilgi edinmede yaygın kullanımı olan bir iletişim tekniği olarak üstünlüğünü sürdürmektedir.
Okuma süreci ilk kez 1900′lü yıllarda Fransız araştırmacı Emile Javal (Emil Javal) tarafından incelenmiştir. Javal’a göre, bir okuyucunun gözü bir metni okurken önce bir grup sözcüğü saptamak için bir çeyrek saniye kadar duraklamakta, sonra diğer bir grup sözcüğü saptamak için hareket etmektedir.
Hızlı ve Yavaş Okuyucuların Farkları
Laboratuvarda 100 kişiden fazla okuyucunun okuma süresinin incelenmesi sonucu aşağıdaki bulgular elde edilmiştir:
Bu bulgular, okuma tekniklerinizi değerlendirmenizde ve etkili okuma hedeflerinizi belirlemenizde umarız size yol gösterici olacaktır.
Okuma, bütün organizmayı ilgilendiren bir öğrenme çabasıdır. Basılı sembolleri çözümlemeye çalışan kişi, çeşitli faktörlerin etkisi altındadır. Bir kişinin okumaya hazır olmasında, okumanın mekanizmasını öğrenmesinde ve iyi okuma alışkanlıkları geliştirmesinde sağlık durumunun, zihin yaşının, sosyal gelişiminin, evinde ve çevresinde kazandığı tecrübelerin vb. nin rolü vardır.
Okumaya etki yapan faktörler üç kategoride düşünülebilir: (A) Fizyolojik faktörler, (B) Psikolojik faktörler, (C) Çevresel faktörler.
A. FİZYOLOJİK FAKTÖRLER
Okuma oluşumunda, görsel, işitsel, kinetik (devimsel) ve dokunma duyusu ile ilgili duyumların çok büyük rol oynadıkları bilinmektedir. Ayrıca, iç salgı bezleri bozukluklarının da okumanın niteliğine etki yaptığı, bazı psikologlar tarafından tesbit edilmiştir. Bunun için, fizyolojik faktörlerden bu dördünü tanımakta fayda vardır. devamını oku…
Görme penceresi adını verdiğimiz bu kartı, göz devinimlerini geliştirme çalışmalarında kullanabilirsiniz.
Nasıl Kullanılır?
Kartı, okuma metinlerinde, görme alıştırmalarındaki kolonun başına ortalayarak yerleştiriniz. Aşağıya doğru hızlıca kaydırarak okuyunuz. Pencere boşluğundaki sözcükleri tanımaya çalışınız.
Etkili okuma endeksi nasıl ölçülür? Hızlı okuma endeksini hesaplamayı öğrenelim.
Ayrıca okuma metinlerinin her biri için etkili okuma endeksinizi (EOE) hesaplayabilirsiniz. Bunun için okuma hızınızı, kavrayış puanınızla çarpınız. Sonucu 100’e bölünüz. Eğer bölüm kesirli çıkarsa en yakın sayıya tamamlayınız.
Bu yazıya devam etmeden önce şu iki yazıya da göz atmanızda fayda var:
Örnek 1: Okuma hızınız 350, kavrayış puanınız 70 olsun.
EOE= 350×70= 24500/100= 245
Örnek 2: Okuma hızınız 352, kavrayış puanınız 72 olsun.
EOE= 352×72= 25344/100= 25344= 253
Örnek 3: Okuma hızınız 353, kavrayış puanınız 74 olsun.
EOE= 354×72= 25488/100=254.88= 255
Bulduğunuz EOE’yi de oluşturacağınız gelişim tablosuna kaydetmeyi unutmayınız. Gelişiminizi takip etmek hem güdüleyici olacak hem de hatalarınızı gidermenizi sağlayacaktır.
Bir ölçümde;
Okuma hızı ve kavrama puanınızı, etkili okuma endeksinizi hesaplarken izlediğiniz adımları, tüm okuma parçalarında titizlikle uygulayınız. Başlama ve bitirme zamanınızı yazmayı unutmayınız. Soruları cevaplarken kesinlikle okuma parçasına bakmayınız.
Hızlı okurken kavrama, okuduğunu anlama nasıl ölçülür? Okuma performansınızın belirlenmesinde bir parçayı ne kadar hızlı okuduğunuzun bilinmesi kadar, anlaşılırlığının ölçülmesi de önemlidir. Kavrayışınızı, okuduğunuzu anlamayı belirlemek için; metinle ilgili size yöneltilen sorular çözmelisiniz. Bu sorular genellikle anafikri yahut destekleyici fikirleri anlama düzeyinizi ölçen metinle ilgili sorulardır. Soruları çözdükten sonra verdiğiniz her doğru cevap sizin kavrama derecenizi gösterir. Doğru cevaplarınızı 10′la çarparak kavrama yüzdenizi bulunuz. Örneğin, 10 soruluk bir testte 7 doğru cevap % 70 kavrama anlamına gelir.
Ayrıca hızlı okuma konusunda gelişiminizi takip etmek için hem kavrama düzeyinizi hem de Okuma Hızı Ölçme yazımızda formüle ettiğimiz okuma hızınızı bir yere kaydedip bunları izleyin.
İyi bir okuyucu olabilmeniz için, önce okuma düzeyinizi değerlendirmeniz ve nasıl bir okuyucu olduğunuz üzerinde düşünmeniz gerekir. Bu değerlendirme ile okuma hızı ve kavrama düzeyinizi belirleyeceksiniz.
Okuma becerilerinizi değerlendirmeniz sonucu, etkili okuma için nelere ihtiyacınız olduğunu belirleyecek, daha etkili okumanız gerektiğini bileceksiniz. Bu ise, sizi etkili okuma tekniklerini uygulamaya götürecektir. Başlangıç düzeyinizin belirlenmesi, aynı zamanda bu yöntemleri uygularken gösterdiğiniz gelişmeyi, değerlendirmenizi sağlayacaktır. Bu da sizi etkili okuma tekniklerini öğrenmeniz için daha fazla güdüieyecektir. Değerlendirme sonucunda hem hızda, hem de kavramada gerilikleriniz olabilir. Kavrayışınız yeterli olduğu halde hızınız çok yavaş olabilir, ya da kavramanızı geliştirmeniz gerektiğini fark edebilirsiniz. Bu da, geliştirme çalışmalarında hangi yönler üzerinde yoğunlaşmanız gerektiği konusunda size yol gösterecektir. Böylece hizli-okuma.net’teki tekniklerle zayıf olduğunuz yetiler üzerinde yoğunlaşacak, güçlü olduğunuz yönlerden daha fazla yararlanmasını öğreneceksiniz.
Okuma düzeyinizin şu andaki durumunu belirleyebilmeniz için, bir okuma parçası okumanız gerekir. Ancak önce okuma hızı ve kavramanın nasıl değerlendirildiğini görelim.
Okuma Hızı Nasıl Ölçülür?
Okuma hızı iki farklı yöntemle ölçülmektedir. Bazıları okuma hızını saatte okunan sözcük sayısı ile ölçerken, bazı uzmanlar da saatte okunan harf sayısı ile ölçmekte ve bunun en iyi ölçüt olduğunu belirtmektedirler. İkinci kümedeki uzmanlara göre, metinlerde konularına göre farklı uzunlukta sözcükler kullanılmaktadır. Örneğin gazeteciler, gazetelerinde uzun sözcükleri yeğlemektedirler. Buna göre gazete makalelerinde sözcük uzunluğu ortalama 5 harf iken, felsefi parçalarda ortalama hart sayısı 8′e çıkmaktadır. Diğer yandan, hızı belirlemede saatte okunan sözcük sayısını temel alan uzmanlar da, harf sayısı ya da sözcük sayısı ile hız saptamanın, sonucu çok fazla etkilemeyeceğini belirtmektedirler.
Hız ölçümü için, metinlerdeki sözcük sayısı esas almak bizce en doğru tekniktir. Buna göre okuduğunuz parçadaki toplam sözcük sayısını, okuduğunuz süreye (saniye olarak) bölerek, bir dakikada okuduğunuz sözcük sayısını saptayacak ve bu sizin okuma hızınızı gösterecektir.
Okuma sürenizi kronometre ya da saniyeli / kronometreli bir saatle saptayabilirsiniz. Şimdi aşağıdaki adımları izleyerek okuma hızınızı nasıl hesaplayacağınızı öğrenelim:
OKUMA HIZI HESAPLAMA FORMÜLÜ
TSS
OH = _________ x 60= DSS
SOS
Günlük yaşamımızda, genelde üç tür okuma yaparız: “Etkili Okuma”, “Hızlı Okuma”, “Dikkatli Okuma”.
Etkili okuma, bir yandan oldukça hızlı bir okumayı, bir yandan da metindeki bilgileri özümleyerek okumayı gerektirir. Bu nedenle, bireylerin öncelikle kazanmaları gereken okuma türü, etkili okumadır.
Hızlı okuma, göz gezdirme, göz atma, tarama, seçici okuma gibi tekniklerden oluşur. Bazı metinler, hızlı okuma yaptığımız halde, ana fikir ve ayrıntıları anlayabileceğimiz özelliktedir. Bu tür metinleri okurken hem etkili okumadan, hem de hızlı okumadan yararlanırız.
Dikkatli okumada ise, etkili okuma becerilerini kullanırız. Bu tür okumada, bazen metnin bir kısmını ya da cümleleri tekrar tekrar okumamız gerekebilir. Bu etkisiz bir okuma gibi gözükse de, aslında kurallarına uygun yapıldığında etkili okumadır.
Okuma süreci içerisinde üzerinde duracağımız bir diğer nokta da, yapacağımız okumadan beklediğimiz kavrayış düzeyidir. Nasıl bir kavrayış beklediğimiz, okuma amacımıza göre belirlenir. Tam kavrayış mı? Orta düzeyde bir kavrayış mı? Yoksa alt düzeyde (seçici) bir kavrayış mı bekliyoruz? Buna göre, bilgi edinmek için hangi okuma tekniği kullanmamız gerektiği , amacımızı belirler.
Etkili okuyucu olmanız, aynı zamanda sitemizdeki teknikleri alışkanlık haline gelinceye kadar pratik yapmanıza bağlıdır.
Bilgi toplumunun hızlı ve genç beyinlerine bu etkinliklerinde hizli-okuma.net olarak başarılar dileriz.
Fotografik okuma tekniği, fotografik bakış tekniğinin okumaya uyarlanmasıdır. Bu tekniğe göre sözcüklere değil bütüne odaklanarak beynin tüm bir sayfayı algılayıp anlamlandırması beklenir. Çoğu kaynakta en hızlı okuma tekniğinin bu olduğu, dakikada binlerce sözcüğü fotoğrafik teknikle okuyabileceğimiz belirtilir. Ancak bu yöntemle okuduklarımızı ne kadar anlamlandırabileceğimiz tartışma konusudur.
Bu teknikte, okuyucudan belli bir noktaya odaklanarak tüm bir sayfayı/paragrafı hafızasına kaydetmesi, daha sonra bunu anlamlandırması beklenir.
Ayaktayken boş bir duvarın karşısında durun. Duvar üzerinde bir nokta belirleyip gözlerinizle o noktaya odaklanın. İşaret parmaklarınızı açık ve birbirine bakacak şekilde kaldırın. Parmaklarınız birbirine değmesin. Birbirinden ayrı, başınızdan 15 – 20 santim uzaklıkta (ileride) olsun.
Belirlediğiniz noktaya bakarken parmaklarınızın birleştiğini görecek bir algılama yaşayacaksınız. Ortada küçük, hayali bir parmakçık daha oluşacak.
Yukarıda örneklediğimiz bakış açısı tekniğini yazılı dökümanlar, kitaplar için de uygulayabiliriz. Elinize açık bir kitap alıp yukarıdaki örnekte olduğu gibi baş hizasına getirin. devamını oku…
Son Yorumlar